Belastingdienst deelt nu ook boetes uit bij schijnzelfstandigheid
Sinds dit jaar kan de Belastingdienst opdrachtgevers beboeten die zelfstandigen inzetten voor werk dat feitelijk een dienstverband is. De cijfers laten zien dat de handhaving effect heeft.
De tijd dat de Belastingdienst alleen waarschuwde bij schijnzelfstandigheid is voorbij. Sinds 1 januari 2025 wordt er weer volledig gehandhaafd op arbeidsrelaties, en sinds 1 januari 2026 kunnen opdrachtgevers bij verwijtbaar handelen ook een vergrijpboete krijgen. Wie een zelfstandige inhuurt voor werk dat in de praktijk gewoon een dienstverband is, loopt dus een reëel financieel risico. Naast naheffingen van loonheffingen en premies kan de rekening flink oplopen.
De aanpak heeft zichtbaar effect. Het aantal zelfstandigen in Nederland daalde in 2025 met tienduizenden, en in veel sectoren kiezen opdrachtgevers er inmiddels voor om vaste krachten aan te nemen of via een uitzendconstructie te werken. Vooral in de zorg, het onderwijs en de bouw is de verschuiving merkbaar.
Waar kijkt de Belastingdienst naar? De kern is of er sprake is van gezag, persoonlijke arbeid en loon. Werkt iemand structureel op dezelfde plek, met dezelfde middelen en onder dezelfde aansturing als het vaste personeel, dan wijst veel op een dienstverband. Een modelovereenkomst op papier is niet voldoende als de praktijk er anders uitziet.
Voor opdrachtgevers is het advies om lopende overeenkomsten met zelfstandigen kritisch door te lopen. Voor zelfstandigen zelf geldt hetzelfde: wie voor een enkele opdrachtgever werkt en geen eigen ondernemersrisico draagt, doet er goed aan het gesprek over de samenwerkingsvorm niet uit de weg te gaan.
Ondertussen werkt Den Haag aan nieuwe wetgeving die de beoordeling van arbeidsrelaties duidelijker moet maken. Tot die tijd is de bestaande rechtspraak leidend. Wij helpen zowel opdrachtgevers als zelfstandigen graag om de eigen situatie tegen het licht te houden voordat de Belastingdienst dat doet.